و مطفى حدت سمومات حارّه و جهة تب دق و تشنكى معدهء حار و التهاب جكر و با خبث الحديد و اطريفل جهة تقويت معده و سنكتاب و آهن تاب جهت اسهال حار و جهة تسمين و در تب دق با نان خشك از ربع رطل تا نيم رطل بايد داد و در دق نان را زياده از ده مثقال جايز نداشته‌اند و چون تخم خرفه را كوبند و با دوغ تسقيه تا سه مرتبه كرده و خشك نموده باشند شربتى اندك از آن دفع تشنكى و خواهش آب تا چند روز اسرار مرتاضين است و دوغ را در تبهاى خلطى متعفّن ميكردد و اصلاح آن بقى و شرب سكنجبين سفرجلى است و چون در معدهء بارد ترش شود مورث دوار و غشى كردد و اصلاح آن بباقلا و جوارشات است مصلّ بكسر ميم و فتح صاد و لام مشدده بتركى قراقروط و در اصفهان قارا كويند و آن مائيت دوغ است كه نزد جوش دادن آن اجزاى دسمه و جبنيت از آن جدا كردد و آن اجزاى دسميهء جبنيه را لور نامند چنانچه ذكر يافت و آن را اكر خشك سازند به فارسى كشك و بتركى قروط و مائيت آن را چون بار ديكر جوشانيده منعقد نمايند به عربى مصل و بتركى قراقروط نامند بسيار ترش و سرد و خشك و مسكّن حدت خون و صفرا و تشنكى و رادع اورام حاره و طلاى آن در رفع ورم زبان و غرغره آن در ورم حار كلو از مجرّبات است و مضمضهء آن جهت قلاع حار مفيد و مضرّ معدهء سوداوى و مولد نفخ و قولنج و ردى الغذا و مصلحش ادويهء حاره و جوارشاتست فصل در ذكر لبانة الطولونيّة لبانه بضم لام و فتح باى موحّده و الف و فتح نون و هاء لبانة طولونيّه كه معين بر بطوى انزال است صنعت آن كبابهء چينى لسان العصافير زهرهء غراب كه به فارسى كلاغ نامند زهرهء كبك قسط تلخ زهرهء عصفور اجزا بالسويه كوفته و بيخته با علك البطم سرشته حبوب سازند و عند الحاجة با آب حل نموده بر قضيب طلا نمايند لبانه طولونيّه ديكر كه همان منفعت بخشد [ صنعت آن ] آب پياز و آب تره تيزك و حسك در روغن كاو و عسل درهم سرشته اندك طبخ نموده بر افتاب كذارند و استعمال نمايند لبانهء طولونيهء ديكر كه همان فعل بخشد صنعت آن ثوم برى بزر جرجير زنجبيل دارچينى از هريك يك جزو كوفته و بيخته با روغن تازه سرشته استعمال نمايند و در نسخهء آن پوست خشخاش داشت و يك نسخه كه بلادر و افيون داشت در افيون و بلادر ذكر يافت [ لبوب ] فصل در ذكر نسخ لبوبات بدانكه لبوب بضمّ لام و باى موحّده و سكون واو و باى موحده از ادويهء مسمنهء باهيه است و دستور ساختن آن چنان است كه مجموع مغزها را مقشر نموده در هاون سنكى نرم بكوبند يا بر بالاى سنك بسايند تا خوب نرم شود بعد از آنكه زعفران را بكلاب سائيده در عسل داخل كرده و جواهر و عنبر و مشك هريك به ترتيب مخلوط نموده لبوب را اول را داخل نمايند بعد از آن ساير دواها را بان ممزوج سازند و بتير معجون سازى نيكو برهم زنند و در ظرف چينى يا زجاجى يا طلا يا نقرهء پاكيزه كرده آن مقدار كه ظرف مملو نباشد و بكذارند تا سرد شود و نكاه دارند و هر سه چهار روز زمانى سر ظرف را باز نمايند تا بخار آن بيرون رود و چون امتزاج تمام يافت مزاج ثانوى بهم رسانيد استعمال نمايند [ لبوب اكبر از اقتراع آن مرحوم جهة رضا قلى خان بن نادر شاه ] لبوب اكبر از اقتراع آن مرحوم كه جهة رضا قلى خان بن نادر شاه تركيب نموده و نفع عظيم بخشيده براى تقويت اعضاى رئيسه و ارواح و قوى و اعضاى تناسل و زياده كنندهء منى و باه است صنعت آن مغز بادام مقشر مغز فندق مقشر مغز پسته مقشر مغز چلغوزه مقشر مغز انجكك مغز نقل خواجه مغز سر كنجشك نر از هريك پنج مثقال بهمنين شقاقل مصرى خصية الثعلب مصرى از هريك دو مثقال زعفران بزر البنج سفيد مايهء شتر اعرابى عنبر اشهب از هريك نيم مثقال تودرى زرد تودرى كلكون تخم بالنكو از هريك يك مثقال نبات سفيد كز انكبين از هريك هفتاد پنج مثقال عرق كاوزبان ماء اللحم عرق زردك عرق بيدمشك از هريك سه سير بدستور مقرر مرتب نمايند شربتى از دو مثقال تا چهار مثقال [ لبوب كبير ] لبوب كبير كرده را قوى كرداند و منى بيفزايد و پشت را محكم كند و نشاط اورد و قوت باه برانكيزاند و دل و دماغ را قوت دهد و بدن را فربه كند و رنك بشره را نيكو كرداند و اعصاب را محكم نمايد و در امر مجامعت سير نشود و شهوت ساكن نكردد صنعت آن مغز كردكان مغز چلغوزه مغز حب القلقل مغز پنبه دانه مغز حب المحلب مغز نارجيل مغز انجكك مغز پسته مغز فندق مغز بادام مغز حبة الخضرا مغز حب الزلم مغز تخم خربزه كنجد مقشر خشخاش سفيد خصية الثعلب از هريك ده درم كبابهء چينى قرفه خولنجان دارچينى قرنفل شقاقل از هريك پنج درم مصطكى رومى بسباسه لسان العصافير سنبل الطيب زعفران ماهى روبيان تودرين بهمنين درونج عقربى قضيب كار خشك نموده سوهان كرده تخم زردك تخم شلغم تخم اسپست دوقو از هريك شش درم تخم هليون بوزيدان مغاث تخم پياز تخم كندنا از هريك چهار درم فلفل زنجبيل دارفلفل جوزبوا دواله نارمشك فرنجمشك از هريك سه درم زرنباد قسط شيرين تخم ابخره اسارون تخم كرفس از هريك دو درم عنبر اشهب يك درم مشك نيم درم ورق طلا ورق نقره از هريك يك درم عسل صاف سه وزن ادويه بقاعدهء معمول معجون سازند مقدار شربتى دو مثقال استعمال نمايند و غذا نخوداب با قليهء تركسى و زردهء تخم مرغ نيم برشت و كباب مناسب است [ لبوب كبير ديگر منى بيفزايد و گرده را قوت دهد ] لبوب كبير ديكر منى بيفزايد و گرده را قوت دهد و پشت محكم كند و نعوظ اورد و ريك كرده و مثانه بريزاند و اوعيهء منى بكشايد و بغايت مبهى است صنعت آن مغز پسته مغز بادام مغز فندق مغز نارجيل مغز حبة الخضرا مغز حب الزلم مغز فلفل كنجد مقشر تودرى زردهء تخم شلغم تخم كزر تخم اسپست تخم پياز لسان العصافير تخم ابخره بهمن سفيد زنجبيل دارفلفل قرنفل كبابهء چينى بهمن سرخ دارچينى خصية الثعلب قرفه شقاقل مصرى خولنجان بوزيدان تخم هليون از هريك شش درم صمغ عربى كثيرا از هريك درمى بسباسه جوزبوا قاقلهء كبار از هريك سه درم زعفران مصطكى رومى از هريك دو درم عسل صاف سه برابر ادويه كوفته و بيخته چنانچه رسم است بسرشند مقدار شربتى دو مثقال باشد [ لبوب كبير ديگر بنسخهء شفائى ] لبوب كبير ديكر بنسخهء شفائى كرده را كرم كند و قوى كرداند و منى بيفزايد و نشاط آورده و باه را بيفزايد و دماغ را قوت دهد و بدن را فربه كرداند و رنك را نيكو سازد و اعصاب را محكم سازد و در امر مجامعت نظير ندارد صنعت آن مغز پسته مغز فندق مغز بادام مغز حبة الخضرا مغز چلغوزه مغز كردكان مغز حب البطم ماهى روبيان خولنجان شقاقل بهمنين تودرى سرخ و زرد زنجبيل كنجد مقشر دارچينى از هريك پنج درم سنبل الطيب سعد كوفى قرنفل كبابهء چينى حب القلقل تخم كزر تخم شلغم تخم ترب تخم پياز تخم اسپست تخم هليون لسان العصافير درونج عقربى زرنباد از هريك سه درم جوزبوا بسباسه دواله دارفلفل از هريك دو درم خصية الثعلب نارجيل تازه مقشر مغز سر كنجشك خشخاش از هريك ده درم قضيب كاو سوده سورنجان بوزيدان نعناع خشك از هريك چهار درم مايهء شتر اعرابى زعفران مصطكى از هريك درمى عود خام دو درم ورق طلا سى عدد ورق نقره پنجاه عدد عنبر اشهب مشك از هريك نيم مثقال عسل سه وزن ادويه بطريق معهود معجون سازند [ لبوب صغير ] لبوب صغير منى بيفزايد و كرده و پشت محكم كند و ذكر را سخت كرداند و نعوظ اورد و معجون كثير النفعة كرم در اخر درجهء دويّم و خشك در اخر يك درجه است صنعت آن مغز پسته مغز فندق مغز چلغوزه مغز نارجيل از هريك پنج درم مغز بادام كنجد مقشّر از هريك ده درم لسان العصافير حبّ الرشاد اسپست از هريك درمى فانيذ ده درم زنجبيل كبابهء چينى دارفلفل كندر از هريك دو درم بهمنين تودريين از هريك سه درم عسل مصفى سه برابر ادويه كوفته و بيخته معجون سازند شربتى دو مثقال استعمال نمايند لبوب صغير ديكر صنعت آن مغز بادام مغز فندق مغز چلغوزه حبة الخضرا مغز نارجيل حبّ الزلم حب القلقل مغز پسته مغز پنبه‌دانه از هريك پنج درم زنجبيل نارمشك دارفلفل از هريك دو نيم درم فانيذ سه وزن ادويه كوفته و بيخته همراه